Ana sayfa » İş » İhbar Tazminatı Nedir? İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İhbar Tazminatı Nedir? İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İhbar tazminatı iş dünyasında milyonlarca çalışan için en önemli konuların başında yer alıyor.

Sadece çalışanlar için değil; işverenleri de ilgilendiren her iki tarafında haklarının korunması adına önemli bir uygulamadır.

Özetleyecek olursak; ihbar tazminatı bir şirketin personel kaybındaki plansızlığı ortadan kaldırırken, çalışanların da işten çıkarılmaları durumunda yeni bir iş bulana kadar geçen süreçte yaşanacak mağduriyetlerin önüne geçer.

İhbar tazminatı nedir?

Çalışan ya da işverenlerin ihbar süresine uymamaları durumunda karşı tarafa ödenecek tazminattır ve kanunlar ile güvence altına alınmıştır.

ihbar tazminatı nasıl alınır

İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır

4857 Nolu İş Kanunu’nun 17. Maddesi ile açıklanan tanımına göre, iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın karşı tarafa bu durumu yazılı olarak bildirmesi zorunluluğudur.

Sözleşmeyi tek taraflı feshetmek isteyen taraf işveren ise çalışanına bu durumu yazılı olarak belirlenen sürelere uyacak şekilde belirtirken; çalışanlar da istifa etmek istediği durumlarda işverenine bu durumu yine belirli bir süre öncesinden yazılı olarak bildirmesi gerekir.

İhbar tazminatı kimler için geçerlidir?

İhbar tazminatı, süreli ya da süresiz iş sözleşmesi bulunan tüm çalışanlar için uygulanabilir.

İş sözleşmesi bakımından yeterli niteliğe sahip çalışanlar ve işverenler arasında tazminatın konu olabilmesi için taraflardan birinin sözleşmeyi usulsüz olarak feshetmesi gerekir.

Böylece sözleşmeyi fesheden tarafın karşı tarafa verebileceği iş gücü veya gelir kaybı maddi olarak tazmin edilmiş olur.

İhbar tazminatı süreleri ne kadardır?

Bu konuda en çok merak edilenlerden birisi de tazminat süreleriyle ilgilidir.

İstifa etmesi ya da işinden çıkarılması durumunda kişilerin ne kadar ihbar tazminatı alacağı kanunlarla belirlenmiştir.

Yine 4857 numaralı İş Kanunu’nun 17 maddesinde ihbar süreleri şöyle açıklanmıştır:

– Çalışma süresi 6 aya kadar olan çalışanlar için: Bir çalışan veya işverenin, işten istifa edeceğini ya da sözleşmesini feshedeceğini bildirmesi için gereken süre 2 haftadır.

Eğer bu 2 haftalık süreye uymayan taraf işveren ise çalışanın 2 haftalık gelirini tazminat olarak ödemek zorundadır.

Eğer sözleşmesini tek taraflı feshederek işten ayrılan çalışan ise, işverenin plansız personel kaybından doğacak maddi zararına karşılık 2 haftalık maaşı kadar tazminatı şirketine ödemekle yükümlüdür.

– Çalışma süresi 6 aydan 18 aya kadar olan çalışanlar için: Çalışma süresi 18 aya kadar olan çalışanlar için ise ihbar süresi 4 haftadır.

4 hafta önceden yazılı olarak bildirmeyen istifa ya da işten çıkarmalarda 4 haftaya karşılık gelen maddi tutar karşı tarafa tazminat olarak ödenir.

– Çalışma süresi 36 aya kadar olan çalışanlar için: Çalışma süresi 36 aya kadar olanlar çalışanlar için ihbar süresi 6 haftadır.

6 haftalık süre istifa ya da iş sözleşmesi feshinin yazılı olarak bildirildiği tarihten başlamaktadır.

– Çalışma süresi 36 aydan daha fazla olan çalışanlar için: Bir iş yerinde 3 yıl veya daha fazla süre çalışanlar için ihbar süresi 8 haftadır.

İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?

İşverenin tek taraflı olarak çalışanın iş akdini feshetmesi veya çalışanın istifa ederken gereken sürede işverenine yazılı olarak bildirmediği durumlarda ortaya çıkacağını açıklamıştık.

Bu konuya ilişkin bilinmesi gereken en önemli husus, dikkate alınacak maaş türünün brüt maaş olduğudur. Hesap yapılırken 30 günlük çalışma süresine denk gelen brüt maaş 30 güne bölünerek günlük çalışma süresi bulunur.

Bu süre 7 günle çarpılarak haftalık kazanç belirlenir. Ulaştığımız haftalık kazanç tutarı üzerinden ihbar süresine göre tazminat ortaya çıkar.

Bir vaka ile açıklayacak olursak;

Örneğin bir iş verinde 26 aydır çalışıyorsunuz ve patronunuz sizi gün sonu itibarıyla işten çıkaracağınızı belirtti.

Bu durumda 26 aylık çalışma süresi 18 aydan fazla olduğu için 6 haftalık tazminat hak etmeniz anlamına geliyor.

İşten çıkarıldığınız gün itibarıyla aldığınız son brüt maaşınız da 4 bin 500 TL olsun.

* 4 bin 500 TL / 30 gün hesabından günlük geliriniz 150 TL olacaktır.
* 150 TL * 7 günden haftalık geliriniz 1050 TL olarak karşımıza çıkıyor.
* 6 haftalık ihbar tazminatı hak etmiştiniz, 6*1050 TL’den hesaplanırsa brüt tazminatınız 6 bin 300 TL olacak.

İhbar tazminatında vergi hesabı nasıl yapılır?

Elde etmiş olduğunuz brüt tazminat üzerinden, bir takım vergi ve harç kesintisi yapılacaktır. Yapılan bu kesintilerde iki kalem vardır.

Bunlar gelir vergisi ve damga vergisidir. 2019 yılı itibarıyla gelir vergisi oranı yüzde 15’tir. Damga vergisi ise yüzde 0,6 olarak hesaplanır.

Yukarıdaki örneğimiz üzerinden kesinti hesabına devam edelim.

Tazminatımızı brüt 6 bin 300 TL olarak hesaplamıştık. Artık bu tutar üzerinde vergi kesintisi hesabı yapabiliriz.

* 6300 TL’lik brüt tazminatın yüzde 15’i gelir vergisi olarak kesilecek. Yani 6300*0,15 hesabından 945 TL gelir vergisi kesilecek.

* Damga vergisi olarak yüzde 0,6’lık bir kesinti daha yapılacak. Bunu da 6300*0,006 hesabından 37,8 TL olarak buluyoruz.

Yaptığımız hesaplardan sonra 26 ay çalışarak 4 bin 500 TL brüt maaşı olan bir çalışan için ödenecek olan tazminat

6300-(945+37,8) hesabından 5 bin 317 lira 20 kuruş olacaktır.

Önemli bir hatırlatma

İhbar süresinin ve tazminatının işveren tarafından kötüye kullanılması durumunda 4857 numaralı İş Kanunu uyarınca 3 katına kadar tazminat ödenebilir.

Ancak ihbar süresinin kötüye kullanıldığının hukuki yollarla ispatlanması gerektiğinden, bu durumu dava konusu etmeniz gerekebilir.

[zombify_post]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir